Kleding wordt vaak maar kort gebruikt, de mode bepaalt hoe lang een kledingstuk mee gaat en dat is in veel gevallen niet veel langer dan één seizoen. Dit is geen bezwaar als het kledingstuk weer voedsel is voor nieuwe gewassen en de productie en het transport geen schade aan het milieu veroorzaken.
Trigema, de grootste producent van T-shirts en tenniskleding in Duitsland heeft een T-shirt op de markt gebracht dat volledig biologisch afbreekbaar is. Dit T-shirt is ontwikkeld in samenwerking met EPEA (Environmental Protection and Encouragement Agency), deze organisatie is opgericht door Michael Braungart. Het shirt is gemaakt van katoen dat gecertificeerd is volgens de Öko-tex 100 (honderd) standaard, het katoen mag geen voor de gebruiker schadelijke stoffen bevatten. Daarnaast maakt Trigema gebruik van biologisch afbreekbare kleurstoffen. Als het shirt op de composthoop gegooid wordt composteert het en is het weer voeding voor nieuwe gewassen, de biologische cyclus is rond.
Echt Cradle to Cradle is het natuurlijk pas als de hele keten van de katoenteelt tot de composthoop volgens de Cradle to Cradle filosofie is uitgevoerd, dat is nu nog moeilijk, denk alleen maar aan het vervoer. Bij Trigema hebben ze voor het Wellness shirt nog geen gebruik gemaakt van ecologisch geteelde katoen. Het katoen ondergaat een voorbewerking die alle gifstoffen uit het katoen haalt. De gebruikte kleurstoffen zijn volledig biologisch afbreekbaar zodat het eindproduct zonder milieubelasting kan worden gecomposteerd.
Het is jammer dat Trigema er niet voor gekozen heeft om katoen te gebruiken dat bijvoorbeeld volgens de Öko-tex 1000 (duizend) standaard gecertificeerd is, om dit certificaat te verkrijgen moet ook het milieu worden gespaard. De niet ecologische katoenteelt verbruikt ongeveer 25 procent van de pesticiden die wereldwijd verkocht worden. Het gebruik van deze pesticiden zorgt in veel landen voor een verhoogd sterftecijfer onder de werknemers en de families die in de buurt van katoenplantages leven. Voor de katoenteelt is ook veel water nodig, water wordt steeds schaarser en in veel gebieden is het niet verantwoord katoenplantages overvloedig te irrigeren. Er bestaan gelukkig al lange tijd ecologische katoenplantages die goed in de Cradle to Cradle filosofie passen.
Via vrienden kwamen we in contact met iemand die een ecologische katoenplantage in India promoot. De boeren verbouwen het katoen zonder gebruik van herbiciden en pesticiden. Er wordt niet geďrrigeerd, de katoenplanten groeien op regenwater.
Dit is interessant, we weten nu dat deze katoen Cradle to Cradle geteeld is, dat klinkt al een stuk beter dan ecologisch. Als we nu een Cradle to Cradle shirt willen hebben waar moeten we dan op letten bij het verwerken van het katoen. De eerste stappen tot en met het spinnen van de draad zijn mechanisch. Soms wordt paraffine gebruikt bij het spinnen maar daar zijn alternatieven voor beschikbaar. Na het spinnen wordt het katoen gebleekt, chloor kan hierbij worden vervangen door minder vervuilende bleekmiddelen. Vervolgens willen we het katoen verven, het verfproces kan erg vervuilend zijn en de gebruikte kleurstoffen kunnen schadelijk zijn voor de drager van de kledingstukken.
Meestal wordt katoen geverfd met synthetische vaak giftige kleurstoffen en bij natuurlijke kleurstoffen worden vaak zware metalen gebruikt om de kleurstoffen te hechten aan het katoen. Het katoen op de plantage in India kan zonder gebruik van deze giftige hechtmiddelen gekleurd worden met natuurlijke kleurstoffen, we zijn benieuwd of dat nog uitmaakt voor de kleurvastheid bij het wassen. Hebben we nu ons Cradle to Cradle shirt?
We vragen ons af waar we op moeten letten? Wat is dat eigenlijk “biologisch afbreekbaar”? Eigenlijk is bijna alles biologisch afbreekbaar, ook de meeste chemicaliën. Het is echter van belang hoe lang het duurt voor een stof is afgebroken en hoe schadelijk een stof in de tussentijd is. Gelukkig zijn er nu ook synthetische kleurstoffen die niet giftig zijn en snel afgebroken worden. Zijn er ook natuurlijke kleurstoffen zijn die juist wel giftig zijn? Welke kleurstoffen genieten dan de voorkeur? We weten al wel welke kleuren we nodig hebben want het moet een biologisch afbreekbaar Whykiki T-shirt worden.
Ineens worden we zo heel direct geconfronteerd met wat er allemaal bij komt kijken om een product volgens het Cradle to Cradle concept te maken.
Maarten Nijhof
Extra informatie »
